رایزنی برای تشکیل دادگاه کتاب

در سال‌های اخیر کپی و نشر غیرقانونی کتاب‌های مختلف در فضای مجازی به قدری بی‌پروا انجام شده که دیگر با یک جست‌وجوی ساده می‌توانید انواع کتاب‌ها را بدون هزینه دانلود کنید. این رویه تا جایی پیش رفته که بسیاری از نویسندگان تاکنون به آن واکنش نشان داده‌اند. ازجمله چندی پیش بلقیس سلیمانی در واکنشی تند نسبت به این رفتار ناپسند گفت: «متأسفانه عده‌ای به مفت‌خوری عادت کرده‌اند». با وجود چنین واکنش‌هایی همچنان کسی پیگیر کار نبود تا این‌که معاون امور فرهنگی وزارت ارشاد، به تازگی از تاسیس شعبه ویژه‌ای برای رسیدگی به پرونده‌های مربوط به کپی‌های غیرمجاز کتاب با همکاری قوه قضائیه خبر داد. عباس صالحی روز شنبه چهاردهم آذرماه در نخستین برنامه حضور خود در کتابفروشی‌های کشور و دیدار مستقیم با مدیران کتابفروشی‌ها که در محل کتابفروشی طوس در تهران برگزار شد، در جمع خبرنگاران گفته: «این اقدام در جهت ارتباط با فضا و امکانات فرهنگی است که قطع آن باعث چالش‌هایی در حوزه نشر می‌شود.»

او درباره برنامه حضورش در کتابفروشی‌ها گفت: «قرار شده مدیران حوزه معاونت فرهنگی وزارت ارشاد هر هفته دیدارهای مشخصی را با اهالی فرهنگ و در مراکز فرهنگی داشته باشند. قرار شده خود من هم شنبه‌ها از ساعت ۱۶ تا ۱۸ به کتابفروشی‌ها بیایم و با مردم و کسانی که پیشنهاد یا انتقادی مطرح می‌کنند، رودررو گفت‌وگو کنم.» معاون امور فرهنگی وزارت ارشاد اضافه کرده: «این‌که کتابفروشی‌ها برای این گپ و گفت رودررو انتخاب شده است، به این خاطر بود که کتابفروشی‌ها پایگاه اصلی فرهنگ در ۵۰‌سال گذشته بوده‌اند و سابقه آنها بیشتر از نهادهای فرهنگی است که بعدها به وجود آمده‌اند. ضمن این‌که دل‌نگرانی‌هایی درباره کتابفروشی‌ها و صنعت نشر وجود دارد که به تعطیلی و نقش کمرنگ کتابفروشی‌ها منجر شده است.»

او در پاسخ به سوالی درباره راهکار وزارت ارشاد برای برون‌رفت از وضع بحرانی کنونی صنعت نشر گفت: «وقتی به صورت غیرنهادینه با فرهنگ برخورد می‌کنیم، باید عوارض آن را هم بپذیریم؛ مالکیت فکری و معنوی در کشور ما تا به حال مورد توجه قرار نگرفته است و این حوزه در ساختار فکری ما جا نیفتاده است. در صورتی که مردم درباره آثار ملموس این‌گونه عمل نمی‌کنند و مالکیت آنها را پذیرفته‌اند. در همین زمینه چه در مورد کتاب‌هایی که از خارج وارد کشور می‌شود و چه کتاب‌هایی که در داخل تولید و عرضه می‌شود، ما نیازمند فرهنگ‌سازی هستیم تا مردم به این نتیجه برسند که مالکیت فکری کمتر از مالکیت ملموس نیست.» صالحی در همین رابطه از احتمال تشکیل دادگاه کتاب در آینده نزدیک خبر داد و گفت: «ما درحال رایزنی با قوه قضائیه هستیم تا شعبه ویژه‌ای برای رسیدگی به پرونده‌های مربوط به کپی‌های غیرمجاز کتاب مشابه دادگاه رسانه و مطبوعات ایجاد شود. چرا که یکی از مشکلات مربوط به پیگیری حقوق ناشران در رابطه با همین کپی‌های غیرمجاز، طولانی بودن مراحل پیگیری آن است.» او گفت: «نشر غیرمجاز به معنی غارت فکرها و سرمایه‌ها است که قوه قضائیه باید در این زمینه اقدام کند و تا این اتفاق رخ ندهد، از آنجا که غارت‌ها ادامه پیدا می‌کند، شرایط سخت‌تر هم می‌شود. البته ما در معاونت امور فرهنگی وزارت ارشاد، کمیته مستقلی تشکیل داده‌ایم که در حوزه اختیارات و وظایف خود، در این‌باره عمل خواهد کرد. ضمن این‌که با اتحادیه ناشران و کتابفروشی‌های تهران در این زمینه همکاری‌هایی انجام خواهیم داد.»

معاون امور فرهنگی وزارت ارشاد در جمع خبرنگاران همچنین بر لزوم توسعه فضاهای فروش کتاب چه به صورت سنتی و چه به صورت نوین تاکید کرد و گفت: «باید در کنار فضاهای سنتی، فضاهای آنلاین عرضه و فروش کتاب را هم داشته باشیم. همان‌طور که ناشران آنلاین داریم، کتابفروشان آنلاین هم وجودشان ضروری است.» معاون امور فرهنگی وزارت ارشاد در بخش دیگری از سخنانش با انتقاد از آنچه غلبه مدرک‌گرایی در نظام آموزشی کشور در ۳۰‌سال گذشته نامید، گفت: «باید کتاب را در حوزه آموزش از حوزه فرهنگ جدا کنیم. کتاب‌سازی را کتاب‌های اجباری به وجود نمی‌آورند بلکه کتاب‌های شبه‌اجباری درست می‌کنند. ما نیازمند تفسیر جدیدی از مطالعه و کتابخوانی هستیم.»

صالحی همچنین در مورد تفویض اختیار صدور مجوز کتابفروشی‌ها از وزارت ارشاد به تشکل‌های صنفی حوزه نشر هم گفت: «این کار در تهران با هماهنگی اتحادیه ناشران و کتابفروشی‌های تهران آغاز شده است. در سایر نقاط کشور هم چنانچه اتحادیه‌های صنفی در حوزه نشر وجود داشته باشند، این کار تداوم خواهد یافت و در غیر این صورت با هماهنگی ادارات کل ارشاد و با همکاری نزدیک‌ترین صنف به حوزه کتابفروشی، این تفویض اختیار صورت خواهد گرفت.»

*نقل از روزنامه شهروند – 94/9/16

کلیه حقوق متعلق به وب سایت"کتاب پارسه" می باشد.